Η «δύσκολη» συμπεριφορά ενός παιδιού σπάνια είναι αυτό που φαίνεται. Πίσω από ένα tantrum, μια απόσυρση ή μια ξαφνική εκρηκτικότητα κρύβεται συνήθως κάτι που το παιδί δεν μπορεί ακόμα να πει με λόγια: ένα ανεκπλήρωτο αίτημα επαφής, μια συναισθηματική υπερφόρτωση, μια ανάγκη που ψάχνει διέξοδο.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της διαδικτυακής επιμόρφωσης «Από την Ένταση στη Σύνδεση», που πραγματοποίησε το Ψυχοπαιδαγωγικό Κέντρο της Πνοής Αγίων Αναργύρων. Μια εμπειρία που σχεδιάστηκε για γονείς, αλλά αγγίζει κάθε ενήλικα που συνοδεύει παιδιά και εφήβους στην καθημερινότητα.
Η συμπεριφορά ως επικοινωνία
Η σύγχρονη αναπτυξιακή ψυχολογία είναι σαφής ότι η συμπεριφορά είναι πάντα επικοινωνία. Το μικρό παιδί που «ξεσπά» δεν χειραγωγεί, εκτονώνει ένα συναίσθημα που δεν έχει τα λόγια να περιγράψει. Ο έφηβος που αποσύρεται δεν είναι αδιάφορος, χτίζει τον εαυτό του, συχνά με τον μόνο τρόπο που ξέρει. Όταν αλλάζουμε αυτό το πλαίσιο ανάγνωσης, αλλάζει και η απόκρισή μας. Από την αντίδραση («γιατί το κάνει αυτό;») περνάμε στην ανταπόκριση («τι χρειάζεται τώρα;»). Αυτή η μετατόπιση ήταν ο άξονας γύρω από τον οποίο κινήθηκε η επιμόρφωση.
Ο ρόλος του ενήλικα: πρώτα η αυτορρύθμιση
Ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της επιμόρφωσης ήταν η έμφαση στη συνρύθμιση, η ικανότητα του παιδιού να ηρεμεί και να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση του ενήλικα δίπλα του. «Δεν μπορούμε να δώσουμε αυτό που δεν έχουμε» αυτή η φράση συνοψίζει μια βαθύτερη αρχή: η παρουσία μας, η ηρεμία μας, η ετοιμότητά μας να συνδεθούμε είναι και αυτές δεξιότητες που καλλιεργούνται.
Αυτό ισχύει εξίσου για γονείς και εκπαιδευτικούς. Ο τρόπος με τον οποίο ένας ενήλικας διαχειρίζεται τη δική του ένταση μπροστά στο παιδί λειτουργεί ως μοντελοποίηση, μαθαίνει το παιδί, σιωπηλά, πώς αντιμετωπίζουμε τα δύσκολα συναισθήματα.
Ηλικιακές φάσεις: κάθε παιδί χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση
Η επιμόρφωση διαπέρασε τις ηλικιακές φάσεις ανάπτυξης με τρόπο που βοήθησε τους συμμετέχοντες να βγουν από τη γενικόλογη αντίληψη «καλή γονεϊκή στάση = μια στάση». Κάθε φάση φέρει τις δικές της ανάγκες και απαιτεί διαφορετικό τύπο ανταπόκρισης, κάτι που έχει άμεση σημασία και για το σχολικό πλαίσιο, όπου ο εκπαιδευτικός έρχεται αντιμέτωπος κάθε μέρα με παιδιά σε πολύ διαφορετικά αναπτυξιακά στάδια.
Ο τριγωνισμός στην οικογένεια και γιατί αφορά το σχολείο
Μια ενότητα που άνοιξε γόνιμο διάλογο ήταν αυτή του τριγωνισμού, ο τρόπος δηλαδή, με τον οποίο τα παιδιά μπαίνουν συχνά ανάμεσα στους ενήλικες για να διαχειριστούν την ένταση που αισθάνονται. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στο σπίτι. Στο σχολείο, παρόμοιες δυναμικές εμφανίζονται ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς, γονείς και παιδί και η κατανόησή τους μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τις κρίσεις.
Τι αποκόμισαν οι συμμετέχοντες
Η ανταπόκριση ήταν θετική. Οι γονείς ανέφεραν ότι βρήκαν πρακτικά εργαλεία για δύσκολες στιγμές αλλά και με κάτι λιγότερο χειροπιαστό και εξίσου σημαντικό, μεγαλύτερη κατανόηση τόσο των παιδιών τους όσο και του εαυτού τους. Η ενσυναίσθηση, η συναισθηματική επίγνωση και η ποιότητα επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια αναδείχθηκαν ως τα πιο ουσιαστικά κέρδη αυτής της κοινής εμπειρίας.
👉 Στο EDRA Kids στηρίζουμε παιδιά και οικογένειες με ολοκληρωμένες υπηρεσίες διάγνωσης και παρέμβασης.
Μάθετε περισσότερα στο edrakids.gr.